Standardy przeciwdziałaniu praniu pieniędzy

STANDARDY
przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
w działaniach Fundacji OPOR

§ 1. Cel Standardów
1. Celem niniejszych Standardów jest ograniczenie ryzyka wykorzystania Fundacji OPOR do:
1. prania pieniędzy;
2. finansowania terroryzmu;
3. obchodzenia sankcji krajowych, unijnych lub międzynarodowych;
4. legalizowania środków pochodzących z przestępstwa;
5. przyjmowania środków z niejasnych, nieudokumentowanych lub podejrzanych źródeł;
6. dokonywania płatności na rzecz podmiotów, których działalność może naruszać prawo, zasady przejrzystości albo bezpieczeństwo Fundacji.
2. Standardy mają charakter wewnętrzny, prewencyjny i organizacyjny.
3. Standardy służą ochronie Fundacji OPOR, jej władz, współpracowników, wolontariuszy, darczyńców, beneficjentów, partnerów i odbiorców działań.
4. Fundacja OPOR przyjmuje zasadę, że przejrzystość finansowania jest jednym z warunków wiarygodnej działalności społecznej.

§ 2. Podstawy prawne i organizacyjne
1. Standardy zostały przygotowane z uwzględnieniem:
1. ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu;
2. ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach;
3. ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości;
4. przepisów dotyczących sankcji krajowych, unijnych i międzynarodowych;
5. zasad należytej staranności w zarządzaniu organizacją pozarządową;
6. zasad przejrzystości finansowej organizacji społecznych.
2. Fundacja przyjmuje do wiadomości, że zgodnie z aktualnym stanem prawnym fundacje mogą być objęte obowiązkami ustawy AML w zakresie przyjmowania lub dokonywania płatności gotówkowych o wartości równej albo przekraczającej równowartość 10 000 euro.
3. Fundacja przyjmuje zasadę ostrożnościową: nie przyjmuje i nie dokonuje płatności gotówkowych o wartości równej albo przekraczającej równowartość 10 000 euro.
4. Niezależnie od formalnego statusu Fundacji jako instytucji obowiązanej albo podmiotu niebędącego instytucją obowiązaną, Fundacja stosuje niniejsze Standardy jako element dobrej praktyki zarządczej.

§ 3. Zakres stosowania Standardów
1. Standardy stosuje się do wszystkich działań Fundacji OPOR, w szczególności do:
1. przyjmowania darowizn;
2. przyjmowania dotacji, grantów, subwencji i refundacji;
3. zawierania umów z wykonawcami;
4. zawierania porozumień z partnerami;
5. finansowania wydarzeń, kampanii, projektów i działań pomocowych;
6. dokonywania zakupów;
7. wypłacania wynagrodzeń;
8. zwrotów kosztów;
9. współpracy międzynarodowej;
10. projektów finansowanych ze środków publicznych;
11. projektów finansowanych ze środków prywatnych;
12. zbiórek publicznych, jeżeli Fundacja takie prowadzi;
13. działań prowadzonych online.
2. Standardy obowiązują:
1. członków Zarządu Fundacji;
2. członków organów Fundacji, jeżeli takie funkcjonują;
3. pracowników;
4. współpracowników;
5. wolontariuszy;
6. koordynatorów projektów;
7. osoby odpowiedzialne za księgowość;
8. osoby zawierające umowy w imieniu Fundacji;
9. osoby przyjmujące darowizny albo kontaktujące się z darczyńcami.

§ 4. Definicje
Na potrzeby niniejszych Standardów przyjmuje się następujące znaczenie pojęć:
1. Pranie pieniędzy oznacza działania polegające na ukrywaniu nielegalnego pochodzenia środków, wprowadzaniu ich do legalnego obrotu albo nadawaniu im pozorów legalności.
2. Finansowanie terroryzmu oznacza przekazywanie, gromadzenie lub udostępnianie środków, które mogą służyć działalności terrorystycznej albo podmiotom z nią powiązanym.
3. Środki podejrzane oznaczają środki, których pochodzenie, cel przekazania, sposób przekazania albo osoba przekazująca budzą uzasadnione wątpliwości.
4. Darczyńca oznacza osobę fizyczną, osobę prawną albo inną jednostkę przekazującą Fundacji środki pieniężne, rzeczy, prawa, usługi albo inne korzyści.
5. Partner oznacza podmiot, z którym Fundacja realizuje wspólne działanie, projekt, wydarzenie, kampanię lub przedsięwzięcie.
6. Wykonawca oznacza osobę lub podmiot świadczący na rzecz Fundacji usługi, dostawy, prace, dzieła, doradztwo, obsługę techniczną, księgową, prawną, promocyjną lub organizacyjną.
7. Beneficjent rzeczywisty oznacza osobę fizyczną sprawującą bezpośrednio albo pośrednio kontrolę nad danym podmiotem. W przypadku relacji z podmiotami prawnymi Fundacja może żądać informacji o osobach faktycznie kontrolujących dany podmiot.
8. Osoba zajmująca eksponowane stanowisko polityczne, czyli PEP, oznacza osobę pełniącą znaczącą funkcję publiczną, członka jej rodziny albo bliskiego współpracownika. GIIF wskazuje, że status PEP jest istotny przy stosowaniu wzmożonych środków bezpieczeństwa finansowego przez instytucje obowiązane.
9. Transakcja powiązana oznacza kilka operacji, które formalnie są odrębne, ale ze względu na osobę, czas, cel, kwotę, sposób płatności albo okoliczności mogą być traktowane jako jedna całość.
10. Lista sankcyjna oznacza krajową, unijną lub międzynarodową listę osób i podmiotów objętych ograniczeniami, zamrożeniem środków albo zakazem udostępniania środków.

§ 5. Ogólne zasady postępowania
1. Fundacja OPOR działa zgodnie z zasadami:
1. legalności;
2. przejrzystości;
3. ostrożności;
4. dokumentowania operacji finansowych;
5. unikania gotówki;
6. rozpoznawania darczyńców, partnerów i wykonawców;
7. niewspółpracowania z podmiotami objętymi sankcjami;
8. odmowy przyjęcia środków budzących uzasadnione podejrzenia;
9. bieżącego monitorowania ryzyka;
10. ochrony reputacji Fundacji.
2. Fundacja nie przyjmuje środków, jeżeli:
1. nie można ustalić darczyńcy;
2. darczyńca odmawia podania podstawowych danych;
3. pochodzenie środków budzi uzasadnione wątpliwości;
4. darczyńca oczekuje działań sprzecznych z prawem, statutem albo interesem Fundacji;
5. darczyńca żąda ukrycia swojej tożsamości przy darowiźnie wymagającej identyfikacji;
6. darowizna ma charakter pozorny;
7. darowizna ma zostać niezwłocznie przekazana dalej wskazanemu przez darczyńcę podmiotowi bez realnego związku z celami Fundacji;
8. darczyńca, partner, wykonawca albo beneficjent znajduje się na liście sankcyjnej;
9. istnieje podejrzenie, że środki mogą pochodzić z przestępstwa.
3. Fundacja nie dokonuje płatności:
1. na rachunki osób lub podmiotów niebędących stroną umowy, chyba że istnieje pisemne, uzasadnione i zweryfikowane upoważnienie;
2. na rachunki zagraniczne bez ustalenia podstawy gospodarczej;
3. gotówką powyżej limitów wskazanych w niniejszych Standardach;
4. na rzecz podmiotów objętych sankcjami;
5. na podstawie faktur, rachunków lub dokumentów budzących uzasadnione wątpliwości.

§ 6. Zasada pierwszeństwa obrotu bezgotówkowego
1. Fundacja OPOR przyjmuje i dokonuje płatności przede wszystkim za pośrednictwem rachunku bankowego.
2. Wszystkie darowizny, dotacje, granty i wpłaty projektowe powinny być przekazywane przelewem bankowym.
3. Fundacja unika przyjmowania gotówki, chyba że:
1. dotyczy to drobnych wpłat;
2. wpłata jest uzasadniona charakterem działania;
3. wpłata jest odpowiednio udokumentowana;
4. można ustalić osobę wpłacającą;
5. nie zachodzą przesłanki podejrzenia.
4. Fundacja przyjmuje następujące wewnętrzne limity gotówkowe:
1. do 1 000 zł: wpłata może być przyjęta po wystawieniu potwierdzenia;
2. powyżej 1 000 zł do 5 000 zł: wymagana jest identyfikacja osoby wpłacającej;
3. powyżej 5 000 zł: wymagana jest zgoda członka Zarządu;
4. powyżej 10 000 zł: wpłata gotówkowa co do zasady nie jest przyjmowana, a darczyńca proszony jest o przelew bankowy;
5. równowartość 10 000 euro albo więcej: wpłata gotówkowa jest niedopuszczalna na podstawie wewnętrznych zasad Fundacji.
5. Zakaz, o którym mowa w ust. 4 pkt 5, dotyczy także kilku wpłat, które wydają się ze sobą powiązane.
6. Fundacja nie dzieli transakcji na mniejsze części w celu obejścia limitów.
7. Fundacja nie akceptuje sytuacji, w której darczyńca lub wykonawca proponuje podział płatności bez uzasadnienia ekonomicznego albo organizacyjnego.

§ 7. Przyjmowanie darowizn
1. Darowizny pieniężne powinny być przekazywane na rachunek bankowy Fundacji.
2. Darowizna powinna mieć tytuł przelewu umożliwiający identyfikację celu, np.:
1. „darowizna na cele statutowe”;
2. „darowizna na projekt …”;
3. „wpłata na zbiórkę …”;
4. „darowizna celowa na …”.
3. W przypadku darowizn od osób prawnych Fundacja może żądać:
1. pełnej nazwy podmiotu;
2. numeru KRS, NIP, REGON albo odpowiednika zagranicznego;
3. adresu siedziby;
4. danych osoby reprezentującej;
5. informacji o beneficjentach rzeczywistych;
6. informacji o źródle finansowania darowizny, jeżeli kwota lub okoliczności to uzasadniają.
4. W przypadku darowizn od osób fizycznych Fundacja może żądać:
1. imienia i nazwiska;
2. adresu e-mail lub adresu korespondencyjnego;
3. kraju zamieszkania;
4. oświadczenia o źródle pochodzenia środków, jeżeli darowizna jest znaczna albo nietypowa.
5. Fundacja może przyjąć drobną anonimową darowiznę, jeżeli:
1. jej wartość jest niska;
2. nie występują okoliczności podejrzane;
3. sposób przekazania nie budzi wątpliwości;
4. darowizna nie jest częścią większej operacji.
6. Fundacja nie przyjmuje anonimowych darowizn znacznej wartości.
7. Fundacja nie przyjmuje darowizn, które są uzależnione od:
1. podjęcia działań sprzecznych ze statutem;
2. wywarcia wpływu na decyzje organów publicznych w sposób niezgodny z prawem;
3. ukrycia rzeczywistego darczyńcy;
4. przekazania środków dalej bez kontroli Fundacji;
5. zawarcia fikcyjnej umowy;
6. wystawienia nierzetelnego dokumentu księgowego.

§ 8. Darowizny rzeczowe i niepieniężne
1. Fundacja może przyjmować darowizny rzeczowe, sprzętowe, usługowe lub inne niepieniężne, jeżeli są zgodne z celami statutowymi Fundacji.
2. Przed przyjęciem darowizny rzeczowej Fundacja ustala:
1. kto jest darczyńcą;
2. czy darczyńca jest właścicielem przedmiotu darowizny;
3. jaka jest przybliżona wartość darowizny;
4. czy darowizna nie pochodzi z nielegalnego źródła;
5. czy darowizna nie wiąże się z ukrytymi zobowiązaniami;
6. czy przyjęcie darowizny nie narusza sankcji;
7. czy darowizna może zostać prawidłowo ujęta w dokumentacji księgowej.
3. Fundacja nie przyjmuje rzeczy:
1. o niejasnym pochodzeniu;
2. bez możliwości ustalenia właściciela;
3. pochodzących z działalności nielegalnej;
4. objętych ograniczeniami, zakazami albo sankcjami;
5. których przyjęcie mogłoby narazić Fundację na odpowiedzialność prawną lub reputacyjną.

§ 9. Weryfikacja darczyńców, partnerów i wykonawców
1. Fundacja stosuje zasadę „poznaj swojego darczyńcę, partnera i wykonawcę” w zakresie adekwatnym do wartości, charakteru i ryzyka danej relacji.
2. Podstawowa weryfikacja obejmuje:
1. ustalenie nazwy albo imienia i nazwiska;
2. sprawdzenie danych rejestrowych, jeżeli dotyczą podmiotu;
3. ustalenie osoby reprezentującej;
4. sprawdzenie, czy dane są zgodne z dokumentami;
5. ocenę, czy działalność podmiotu jest zgodna z deklarowanym celem współpracy;
6. ocenę, czy kwota i sposób płatności są racjonalne.
3. Weryfikacja rozszerzona jest stosowana, gdy:
1. darowizna lub płatność ma znaczną wartość;
2. środki pochodzą z zagranicy;
3. podmiot jest nowy i nieznany Fundacji;
4. struktura podmiotu jest niejasna;
5. występują powiązania z państwami podwyższonego ryzyka;
6. występuje gotówka;
7. płatność ma zostać dokonana przez osobę trzecią;
8. cel wpłaty jest niejasny;
9. występuje presja na szybkie przyjęcie lub przekazanie środków;
10. pojawiają się informacje medialne, prawne lub organizacyjne wskazujące na ryzyko.
4. Weryfikacja rozszerzona może obejmować:
1. żądanie dokumentów rejestrowych;
2. żądanie oświadczenia o beneficjencie rzeczywistym;
3. żądanie oświadczenia o źródle pochodzenia środków;
4. sprawdzenie list sankcyjnych;
5. sprawdzenie publicznych rejestrów;
6. sprawdzenie strony internetowej podmiotu;
7. sprawdzenie wcześniejszej historii współpracy;
8. uzyskanie zgody Zarządu.

§ 10. Listy sankcyjne i szczególne środki ostrożności
1. Fundacja nie współpracuje z osobami ani podmiotami objętymi sankcjami krajowymi, unijnymi lub międzynarodowymi.
2. Przed zawarciem istotnej umowy, przyjęciem znacznej darowizny albo podjęciem współpracy międzynarodowej Fundacja może sprawdzić podmiot na:
1. liście sankcyjnej MSWiA;
2. listach sankcyjnych Unii Europejskiej;
3. listach ONZ;
4. listach publikowanych przez Ministerstwo Finansów lub GIIF.
3. Ministerstwo Finansów publikuje informacje o sankcjach międzynarodowych oraz listach osób i podmiotów, wobec których stosuje się szczególne środki ograniczające na podstawie ustawy AML. (Gov.pl)
4. MSWiA prowadzi krajową listę osób i podmiotów objętych sankcjami, w szczególności w związku z przeciwdziałaniem wspieraniu agresji na Ukrainę. (Gov.pl)
5. Jeżeli Fundacja ustali, że darczyńca, partner, wykonawca albo beneficjent znajduje się na liście sankcyjnej:
1. nie przyjmuje środków od tej osoby lub podmiotu;
2. nie dokonuje płatności na rzecz tej osoby lub podmiotu;
3. wstrzymuje współpracę;
4. zabezpiecza dokumentację;
5. dokonuje analizy, czy istnieje obowiązek zawiadomienia właściwych organów;
6. podejmuje decyzję Zarządu co do dalszych działań.

§ 11. Sygnały ostrzegawcze
1. Za sygnały ostrzegawcze uznaje się w szczególności:
1. propozycję dużej darowizny gotówkowej;
2. chęć podzielenia dużej wpłaty na kilka mniejszych;
3. odmowę podania danych przez darczyńcę;
4. wpłatę od osoby trzeciej niezwiązanej z deklarowanym darczyńcą;
5. prośbę o szybkie przekazanie środków dalej;
6. prośbę o zwrot darowizny na inny rachunek niż rachunek, z którego wpłynęła;
7. brak logicznego związku między darczyńcą a celem darowizny;
8. darowiznę nieproporcjonalnie wysoką wobec znanego profilu darczyńcy;
9. nacisk na brak dokumentowania wpłaty;
10. oczekiwanie nierzetelnego opisu przelewu;
11. faktury za usługi, które nie zostały wykonane;
12. zawyżone wynagrodzenie wykonawcy bez uzasadnienia;
13. płatność na rachunek w kraju podwyższonego ryzyka;
14. udział podmiotu z niejasną strukturą właścicielską;
15. negatywne informacje publiczne o darczyńcy, partnerze lub wykonawcy;
16. powiązania z działalnością przestępczą, ekstremistyczną, terrorystyczną albo objętą sankcjami;
17. niezgodność danych w dokumentach;
18. brak rzeczywistej działalności pod wskazanym adresem;
19. używanie pośredników bez uzasadnienia;
20. próba wpływania na decyzje Fundacji przez darowiznę.
2. Wystąpienie jednego sygnału ostrzegawczego nie musi oznaczać naruszenia prawa, ale wymaga zwiększonej ostrożności.
3. Wystąpienie kilku sygnałów ostrzegawczych wymaga zgłoszenia sprawy Zarządowi.

§ 12. Ocena ryzyka
1. Fundacja dokonuje oceny ryzyka przed:
1. przyjęciem znacznej darowizny;
2. zawarciem istotnej umowy;
3. rozpoczęciem współpracy z nowym partnerem;
4. rozpoczęciem współpracy międzynarodowej;
5. dokonaniem nietypowej płatności;
6. przyjęciem środków z zagranicy;
7. realizacją projektu o podwyższonym ryzyku finansowym lub reputacyjnym.
2. Ocena ryzyka obejmuje:
1. ryzyko darczyńcy;
2. ryzyko partnera;
3. ryzyko wykonawcy;
4. ryzyko kraju pochodzenia środków;
5. ryzyko formy płatności;
6. ryzyko celu przekazania środków;
7. ryzyko reputacyjne;
8. ryzyko sankcyjne;
9. ryzyko konfliktu interesów;
10. ryzyko wykorzystania Fundacji jako pośrednika.
3. Fundacja stosuje trzy poziomy ryzyka:
1. ryzyko niskie;
2. ryzyko standardowe;
3. ryzyko podwyższone.
4. Przy ryzyku niskim wystarczają podstawowe dane i standardowa dokumentacja.
5. Przy ryzyku standardowym wymagana jest podstawowa weryfikacja i dokumentacja księgowa.
6. Przy ryzyku podwyższonym wymagana jest decyzja Zarządu oraz dodatkowa dokumentacja.

§ 13. Przykładowa klasyfikacja ryzyka

Sytuacja	Poziom ryzyka	Działanie Fundacji
Drobna darowizna przelewem od osoby fizycznej z Polski	Niskie	Standardowe zaksięgowanie
Darowizna od znanej organizacji partnerskiej	Niskie albo standardowe	Sprawdzenie danych podmiotu
Darowizna powyżej 10 000 zł od nowego darczyńcy	Standardowe	Weryfikacja darczyńcy
Darowizna zagraniczna od nieznanego podmiotu	Podwyższone	Weryfikacja rozszerzona
Darowizna gotówkowa powyżej 10 000 zł	Podwyższone	Co do zasady odmowa i prośba o przelew
Darowizna gotówkowa o równowartości 10 000 euro lub więcej	Niedopuszczalne według standardu Fundacji	Odmowa przyjęcia
Prośba o szybkie przekazanie środków dalej	Podwyższone	Wstrzymanie i analiza
Płatność na rachunek osoby trzeciej	Podwyższone	Wymagana zgoda Zarządu albo odmowa
Podmiot na liście sankcyjnej	Niedopuszczalne	Odmowa współpracy

§ 14. Postępowanie przy podejrzeniu nieprawidłowości
1. Osoba działająca w imieniu Fundacji, która zauważy sygnał ostrzegawczy, niezwłocznie informuje członka Zarządu.
2. Do czasu wyjaśnienia sprawy Fundacja może:
1. wstrzymać przyjęcie środków;
2. wstrzymać płatność;
3. wstrzymać podpisanie umowy;
4. zażądać dodatkowych dokumentów;
5. odmówić współpracy;
6. zabezpieczyć dokumentację;
7. zwrócić środki na rachunek, z którego wpłynęły, jeżeli jest to bezpieczne i prawnie dopuszczalne.
3. W przypadku podejrzenia prania pieniędzy, finansowania terroryzmu, naruszenia sankcji albo popełnienia przestępstwa Zarząd Fundacji podejmuje decyzję o dalszych działaniach, w tym o ewentualnym zawiadomieniu właściwych organów.
4. Fundacja nie informuje osoby podejrzewanej o zamiarze zawiadomienia organów, jeżeli mogłoby to utrudnić wyjaśnienie sprawy.
5. Z każdej istotnej sytuacji podejrzanej sporządza się notatkę służbową.

§ 15. Dokumentowanie operacji
1. Fundacja dokumentuje wszystkie operacje finansowe zgodnie z przepisami rachunkowymi i zasadami przejrzystości.
2. Dokumentacja powinna pozwalać ustalić:
1. kto przekazał środki;
2. kiedy środki zostały przekazane;
3. w jakiej wysokości;
4. na jaki cel;
5. z jakiego rachunku;
6. na podstawie jakiej umowy, faktury, rachunku, decyzji, porozumienia albo oświadczenia;
7. kto zaakceptował operację;
8. czy dokonano wymaganej weryfikacji.
3. Dokumentacja może obejmować:
1. potwierdzenia przelewów;
2. umowy darowizny;
3. oświadczenia darczyńców;
4. faktury;
5. rachunki;
6. protokoły odbioru;
7. dokumenty rejestrowe;
8. wydruki z rejestrów;
9. notatki z weryfikacji;
10. decyzje Zarządu;
11. korespondencję mailową;
12. potwierdzenia sprawdzenia list sankcyjnych.
4. Dokumenty przechowuje się zgodnie z przepisami prawa oraz zasadami rachunkowości Fundacji.

§ 16. Umowy z wykonawcami
1. Fundacja zawiera umowy z wykonawcami w sposób przejrzysty i udokumentowany.
2. Przed zawarciem umowy Fundacja ustala:
1. dane wykonawcy;
2. podstawę reprezentacji;
3. zakres usługi;
4. wysokość wynagrodzenia;
5. rachunek bankowy;
6. termin wykonania;
7. sposób potwierdzenia wykonania usługi;
8. czy wykonawca nie znajduje się na liście sankcyjnej, jeżeli wartość lub okoliczności umowy to uzasadniają.
3. Fundacja nie akceptuje:
1. fikcyjnych usług;
2. usług niepotwierdzonych;
3. faktur bez wykonania świadczenia;
4. zawyżonych wynagrodzeń bez uzasadnienia;
5. płatności na rachunki osób trzecich;
6. płatności gotówkowych znacznej wartości;
7. umów, których cel jest niejasny.
4. Każda usługa powinna być potwierdzona protokołem, raportem, dokumentem, materiałem, zdjęciem, listą obecności, korespondencją albo innym dowodem wykonania.

§ 17. Granty, dotacje i środki publiczne
1. Środki publiczne otrzymywane przez Fundację są przyjmowane i wydatkowane zgodnie z:
1. umową;
2. ofertą lub wnioskiem;
3. kosztorysem;
4. harmonogramem;
5. regulaminem konkursu;
6. przepisami prawa;
7. zasadami rachunkowości;
8. zasadami niniejszych Standardów.
2. Fundacja nie dokonuje przesunięć, płatności ani zwrotów środków publicznych w sposób, który mógłby ukrywać rzeczywisty cel wydatku.
3. Wszystkie wydatki projektowe powinny być racjonalne, udokumentowane i zgodne z celem projektu.
4. Jeżeli grantodawca wymaga dodatkowych procedur AML, sankcyjnych lub antykorupcyjnych, koordynator projektu ma obowiązek uwzględnić je w realizacji projektu.

§ 18. Współpraca międzynarodowa
1. Przy współpracy międzynarodowej Fundacja stosuje zwiększoną ostrożność.
2. Przed przyjęciem środków z zagranicy albo przekazaniem środków za granicę Fundacja może sprawdzić:
1. kraj pochodzenia środków;
2. podmiot przekazujący;
3. cel przekazania;
4. rachunek bankowy;
5. listy sankcyjne;
6. publiczne informacje o podmiocie;
7. zgodność działania ze statutem Fundacji.
3. Szczególnej analizy wymagają:
1. środki z państw objętych konfliktami zbrojnymi;
2. środki z państw objętych sankcjami;
3. środki z państw o wysokim ryzyku korupcji, finansowania terroryzmu albo prania pieniędzy;
4. środki przekazywane przez pośredników;
5. środki przekazywane w walutach obcych w nietypowy sposób.

§ 19. Zwrot darowizny lub środków
1. Zwrot środków jest dopuszczalny wyłącznie po analizie okoliczności.
2. Zwrot powinien być dokonany na rachunek, z którego środki wpłynęły.
3. Zwrot na inny rachunek wymaga:
1. pisemnego uzasadnienia;
2. weryfikacji osoby żądającej zwrotu;
3. zgody Zarządu;
4. udokumentowania przyczyny.
4. Fundacja nie dokonuje zwrotu gotówką środków otrzymanych przelewem.
5. Fundacja nie dokonuje zwrotu środków, jeżeli istnieje podejrzenie, że zwrot mógłby służyć praniu pieniędzy, finansowaniu terroryzmu albo obchodzeniu sankcji.

§ 20. Konflikt interesów
1. Osoby działające w imieniu Fundacji są zobowiązane ujawniać potencjalny konflikt interesów przy:
1. wyborze wykonawcy;
2. zawieraniu umowy;
3. przyjmowaniu darowizny;
4. współpracy z partnerem;
5. podejmowaniu decyzji finansowej.
2. Konflikt interesów może wystąpić w szczególności, gdy:
1. wykonawca jest powiązany rodzinnie z osobą decyzyjną;
2. wykonawca jest powiązany biznesowo z osobą decyzyjną;
3. darczyńca oczekuje wpływu na decyzje Fundacji;
4. partner oczekuje preferencyjnego traktowania;
5. osoba decyzyjna ma prywatny interes w danej transakcji.
3. W przypadku konfliktu interesów osoba zainteresowana powinna wyłączyć się z podejmowania decyzji.

§ 21. Osoba odpowiedzialna za Standardy
1. Za wdrażanie Standardów odpowiada Zarząd Fundacji OPOR.
2. Zarząd może wyznaczyć osobę odpowiedzialną za przeciwdziałanie ryzykom AML, zwaną dalej Osobą ds. AML.
3. Do zadań Osoby ds. AML należy:
1. przyjmowanie informacji o sygnałach ostrzegawczych;
2. prowadzenie rejestru sytuacji podwyższonego ryzyka;
3. wspieranie koordynatorów projektów;
4. opiniowanie darowizn i współprac podwyższonego ryzyka;
5. proponowanie działań zaradczych;
6. przygotowywanie rekomendacji dla Zarządu;
7. organizowanie podstawowych szkoleń wewnętrznych.
4. Jeżeli Zarząd nie wyznaczy Osoby ds. AML, zadania te wykonuje Prezes Zarządu albo osoba przez niego wskazana.

§ 22. Szkolenie i informowanie zespołu
1. Osoby zaangażowane w działania Fundacji powinny zostać zapoznane z niniejszymi Standardami.
2. Szczególnie dotyczy to osób:
1. przyjmujących darowizny;
2. prowadzących projekty;
3. podpisujących umowy;
4. przygotowujących płatności;
5. rozliczających dotacje;
6. kontaktujących się z partnerami i wykonawcami.
3. Szkolenie może mieć formę:
4. spotkania;
5. instrukcji pisemnej;
6. checklisty;
7. omówienia procedury przy konkretnym projekcie.
8. Każda osoba współpracująca z Fundacją powinna wiedzieć, że w razie wątpliwości nie wolno działać samodzielnie, lecz należy zgłosić sprawę Zarządowi.

§ 23. Ochrona osób zgłaszających nieprawidłowości
1. Osoba zgłaszająca w dobrej wierze podejrzenie nieprawidłowości nie może być z tego powodu traktowana niekorzystnie.
2. Fundacja nie wymaga od osoby zgłaszającej udowodnienia naruszenia.
3. Wystarczy, że osoba zgłaszająca wskaże okoliczności, które budzą jej uzasadnione wątpliwości.
4. Fundacja zachowuje poufność zgłoszenia w zakresie możliwym organizacyjnie i prawnie.

§ 24. Przegląd Standardów
1. Zarząd dokonuje przeglądu Standardów co najmniej raz na dwa lata albo częściej, jeżeli:
1. zmienią się przepisy;
2. zmienią się wymagania grantodawców;
3. Fundacja rozpocznie nowy rodzaj działalności;
4. Fundacja zacznie prowadzić zbiórki publiczne;
5. Fundacja rozpocznie większą współpracę międzynarodową;
6. wystąpi sytuacja podwyższonego ryzyka;
7. organ nadzoru, grantodawca albo bank zażąda dodatkowych procedur.
2. Rada Ministrów przyjęła w 2026 r. Strategię Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy oraz Finansowaniu Terroryzmu, której priorytety obejmują między innymi wzmacnianie podejścia opartego na ryzyku, rozwój nadzoru, wymianę informacji i dostosowywanie prawa krajowego do standardów unijnych. To dodatkowo uzasadnia okresową aktualizację standardów w organizacjach społecznych.

§ 25. Postanowienia końcowe
1. Standardy wchodzą w życie z dniem przyjęcia przez Zarząd Fundacji OPOR.
2. Standardy stosuje się do nowych darowizn, umów, projektów i współprac od dnia ich wejścia w życie.
3. W sprawach nieuregulowanych niniejszymi Standardami decyzję podejmuje Zarząd Fundacji, kierując się przepisami prawa, statutem Fundacji, zasadą ostrożności i ochroną interesu Fundacji.
4. Naruszenie Standardów może skutkować:
1. odmową przyjęcia środków;
2. odmową zawarcia umowy;
3. rozwiązaniem współpracy;
4. zawiadomieniem właściwych organów;
5. odpowiedzialnością wewnętrzną osoby, która naruszyła Standardy.

STANDARDYprzeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmuw działaniach Fundacji OPOR

STANDARDY
przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
w działaniach Fundacji OPOR